40 lat TOTARTU – obchody Jubileuszu na Uniwersytecie Gdańskim i w Europejskim Centrum Solidarności
Jubileusz formacji na Uniwersytecie Gdańskim
i w Europejskim Centrum Solidarności
23 KWIETNIA 2026 · UG
24 KWIETNIA 2026 · ECS
Wyjątkowa okazja do spotkania z twórczością jednej z najbardziej radykalnych i niekonwencjonalnych grup artystycznych w Polsce oraz do refleksji nad dziedzictwem kontrkultury, która na trwałe wpisała się w historię polskiej sztuki współczesnej.
23 kwietnia 2026 roku, dokładnie 40 lat od pierwszego „Ujawnienia" Totartu, zapraszamy na Uniwersytet Gdański – w miejsce, w którym narodziła się jego działalność.
23
Dzień pierwszy · Czwartek
Uniwersytet Gdański
ul. Wita Stwosza 55 · Biblioteka Główna UG
ul. Wita Stwosza 55 · Biblioteka Główna UG
Panel Studencki · 11:00
„Nie tylko Totart – alternatywne ruchy kulturowe w Polsce Ludowej i okresie transformacji systemowej"
budynek Wydziału Historycznego i Wydziału Filologicznego
PANEL STUDENCKI
11:00
Jakub Maruszak
Uniwersytet Gdański
Prefabrykowana nostalgia. Socrealizm i socmodernizm w alternatywnej wyobraźni estetycznej współczesnej kultury Polski.
11:15
Zuzanna Bramowicz
Uniwersytet Jagielloński
Bunt medialno-kulturowy – analiza porównawcza PRL i współczesnej Polski.
11:30
Olga Sapiechowska
Uniwersytet Warszawski
Trasa – zlot – hipchata. Konstrukcja przestrzeni subkultury hipisowskiej czasów PRL na podstawie powieści „Mistycy i narkomani" Wojciecha „Tarzana" Michalewskiego.
11:45
Julia Kuster
Uniwersytet Gdański
Alternatywne ruchy kontrkulturowe PRL-u w kulturze filmowej na przykładzie filmu Raz, dwa, trzy (1972) Piotra Szulkina.
12:00
Wiktor Brożek
Uniwersytet Jagielloński
Środowisko „Po prostu" — buntownicy czy koniunkturaliści?
12:15 — dyskusja
Wydarzenia Artystyczne · od 13:00
13:00
T – Transmisje Pamięci
Uroczyste otwarcie konferencji · Dyskusja panelowa
„Totart – sztuka, prowokacja, polityka – 40 lat później."
Uczestnicy: Paweł „Paulus" Mazur, Dariusz „Brzóska" Brzóskiewicz, Ryszard Tymon Tymański, Zbigniew Sajnóg, Mikołaj Jurkowski. Prowadzenie: Łukasz Bień.
Uczestnicy: Paweł „Paulus" Mazur, Dariusz „Brzóska" Brzóskiewicz, Ryszard Tymon Tymański, Zbigniew Sajnóg, Mikołaj Jurkowski. Prowadzenie: Łukasz Bień.
Sala 1.48, budynek Wydziału Historycznego i Filologicznego
14:30
O – Obecność Ujawniona
Odsłonięcie tablicy pamiątkowej
Projekt tablicy: Paweł Paulus Mazur.
Hol budynku Wydziału Historycznego i Filologicznego
14:45
T – Teatr Totalny
Happening muzyczno-teatralny „DACH"
Performans inspirowany wydarzeniami z lat '80 – śmiech, absurd i cielesność rozbijające skostniałe formy kultury. Duet Brzóska de Paulus oraz studenci UG.
Hol budynku Wydziału Historycznego i Filologicznego
15:15
A – Atak Formy
Wernisaż wystawy Pawła Paulusa Mazura
Przekrojowy wybór prac – ironia, refleksyjny humor i krytyczne spojrzenie nawiązujące do witkacowskiej idei „samozapisywania się w historii".
Hol budynku Wydziału Historycznego i Filologicznego
16:00
R – Rozum Odzyskiwany
Pokazy filmów dokumentalnych
„TOTART czyli odzyskiwanie rozumu" reż. Bartosz Paduch
„Partia, pieniądze, rock&roll III – Nie wierzę politykom" reż. Paweł Chmielewski, Wojciech Fułek
„Partia, pieniądze, rock&roll III – Nie wierzę politykom" reż. Paweł Chmielewski, Wojciech Fułek
Sala 1.43, budynek Wydziału Historycznego i Filologicznego
20:00
T – Turbulencje Słów i Tonów
Koncert i działania performatywne
Duet Brzóska de Paulus (chill wave electro poetry), koncerty studenckich zespołów, odczyty poetyckie artystów związanych z Totartem.
Biblioteka Główna UG, ul. Wita Stwosza 53
WSTĘP WOLNY NA WSZYSTKIE WYDARZENIA
24
Dzień drugi · Piątek
Europejskie Centrum Solidarności, Gdańsk
Konferencja Naukowa · Panele I–V
„Nie tylko Totart – alternatywne ruchy kulturowe w Polsce Ludowej i okresie transformacji systemowej"
PANEL I · 9:15–11:00
9:15
prof. Wojciech Polak
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Elementy stosowane przez ruchy kontrkulturowe w antysystemowych wystąpieniach studentów toruńskich w latach osiemdziesiątych XX wieku.
9:30
dr hab. Mirosław Supruniuk
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Polska sztuka emigracyjna w drugim obiegu wydawniczym.
9:45
dr hab. Zbigniew Girzyński, dr Anna Łukaszewska
UMK Toruń / Pomorska Szkoła Wyższa Starogard Gdański
Codzienne życie młodzieży w PRL w kontekście postaw kontrkulturowych w latach 60. i 70.
10:00
dr Ewelina Ślązak
IPN Oddział w Łodzi
„Precz z czerwonymi kapturkami" – Galeria Działań Maniakalnych w Łodzi jako ruch alternatywny schyłku PRL.
10:15
dr Artur Kuprianis
IPN Oddział w Łodzi
Pod skrzydłami „Solidarności". Łódzka wystawa „Konstrukcja w procesie" w 1981 r.
10:30
mgr Anna Kulczyk
Muzeum w Gliwicach
Z piwnic do muzeum. Wystawa czasowa jako narzędzie opowieści o muzycznej kontrkulturze Gliwic.
10:45 — dyskusja · 11:15 przerwa
PANEL II · 11:30–13:15
11:30
prof. Urszula Jarecka
Instytut Filozofii i Socjologii PAN
Przestrzenie wolności… Moda i przemyt (idei).
11:45
dr Marek Rogulski
Fundacja Tysiąc Najjaśniejszych Słońc
Wybrane niezależne działania społeczno-artystyczne lat 80. i ich ekstrakcja w postaci Stowarzyszenia Klub Inicjatyw Społecznych i Galerii C 14 w roku 1990 w Gdańsku.
12:00
dr Zofia Dworakowska
Uniwersytet Warszawski
Miasto. Pole akcji – o pozateatralnych praktykach Akademii Ruchu.
12:15
dr hab. Paweł Stachowiak
UAM Poznań
Jerzy Grotowski. Heretyk dwóch kościołów.
12:30
dr Jan Hlebowicz
IPN Oddział w Gdańsku
Gdańska „Jedynka" a polski ruch anarchistyczny. Alternatywna aktywność uczniów I LO.
12:45
mgr Łukasz Wojtecki
Muzeum Solca im. Księcia Przemysła w Solcu Kujawskim
Osiedlowy Klub Spółdzielczy „Baltazar" – początki niezależnej kultury w małym przemysłowym miasteczku.
13:00 — dyskusja · 13:00–13:45 obiad
PANEL III · 13:45–15:30
13:45
dr Piotr Abryszeński
IPN Oddział w Gdańsku
Przebiśniegi i pierwiosnki. Fenomen trójmiejskich teatrów studenckich lat 50. i 60.
14:00
dr Joanna Pankau
UAM Poznań
Kultura zinowa jako alternatywny obieg komunikacji środowisk artystycznych w Polsce i jej przeobrażenia po 1989 roku.
14:15
mgr Agnieszka Bartków
Muzeum Górnośląskie w Bytomiu
„W tej sytuacji sprawa nabiera zupełnie innego wymiaru" – o polskiej sztuce niezależnej lat 80.
14:30
mgr Kamil Burczyński
Uniwersytet Wrocławski
Prasa trzeciego obiegu (ziny) jako źródło narracji o niezależnej muzyce rozrywkowej PRL lat 80.
14:45
mgr Mariusz Węgrzyn
—
Przedproża wolności – „Przedproża" Miesięcznik Gdańskich Spotkań Artystycznych 1990–1994 oczami redaktora.
15:00
mgr Łukasz Krajnik
Uniwersytet Gdański
Czasopismo „bruLion" – paradoks kontrkultury zatomizowanej.
15:15 — dyskusja · 15:30 przerwa
PANEL IV · 15:45–17:15
15:45
dr hab. Anna Borowska
Uniwersytet Warszawski
Między dźwiękiem a słowem: styl narracji nośnikiem subkulturowego buntu w tekstach TSA i Moskwy w 1984 r.
16:00
mgr Jagoda Macios
Uniwersytet Civitas
Bunt stolicy w gablotce. Mitologizacja i komercjalizacja warszawskiej sceny niezależnej lat 80. i 90. w potransformacyjnych narracjach pamięci.
16:15
mgr Julia Jewszel
Uniwersytet Jagielloński
Subkultura jako dziedzictwo. Przypadek bikiniarzy i współczesnych inicjatyw społeczno-artystycznych.
16:30
dr Maja Dobiasz-Krysiak
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
„Pracownia" olsztyńska jako pionierzy ABR w Polsce.
16:45
dr Artur Trapszyc
Muzeum Etnograficzne im. M. Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
Klub BaBoDes w Cekcynie. Lokalna scena kontrkultury w stylu Flower Power (lata 60. i 70. XX wieku).
17:00 — dyskusja · 17:15 przerwa
PANEL V · 17:30–19:00
17:30
mgr Martyna Majkowska
Uniwersytet Gdański
Pogłosy alternatywnej muzycznej sceny Trójmiejskiej – czyli jak wybrzmiewają współczesne wcielenia idei postransformacyjnych i czy jeszcze je słychać.
17:45
dr Sebastian Rerak
Uniwersytet Jagielloński
Yass – muzyczna kontynuacja trójmiejskiego undergroundu.
18:00
mgr Alicja Figarska
—
Między oficjalnością a alternatywą. Osiedlowe domy kultury jako przestrzeń codziennej twórczości w PRL.
18:15
mgr Łukasz Bień
Uniwersytet Gdański
Inspiracje kulturowe i społeczne członków Totart.
18:30
mgr Kamila Krężel
Muzeum Narodowe w Szczecinie
„Pokolenie No Future". Muzealna opowieść o szczecińskiej kontrkulturze lat 80. i 90.
18:45 — dyskusja · 19:00 zakończenie konferencji
Partnerzy naukowi: Europejskie Cent
Powiązane wydarzenia
